Ölünce beni kim yıkayacak? epigrafı ile önce tartışmalar yaratan sonra da çok konuşulan Gassal dizisini farklı kılan her şeyden önce taşıdığı ölüm teması. Ölüm her canlı için nihai son olsa da modern paradigma ile bakınca oldukça rahatsız edici bir hakikat. Zira ölüm, metafiziğin kapısını aralar ve ölüm söz konusu olduğunda her şey sembolikleşir ve aşkınlaşır. Bundandır ki ölüm tüm hesapları bozan, sağlamı yıkandır.
Günün koşullarında ölüm, tüm bu metafizik bağlantılarından soyutlanmış durumdadır. Yaşamaya ayarlanmış saatlerin gürültüsü ölümü unutturur. Çünkü ölümün ve ölünün sesi yoktur. Ölüm bir eylemse şayet sessizlikten yapılmıştır. Onun içindir ki ölen tarafında ölüme dair hiçbir şey bilinmez. Ölü(m)den geride kalanlar için ise ölüm, zorunlu ritüellerin yerine getirilmesinden ibaret bir gösteri alanıdır. Bu gösteri biter bitmez her şey ölüm öncesine geri döner çok hızlı şekilde. Çünkü yaşam tüm sesi ve cazibesiyle devam etmektedir.
İşte ölümün ve ölenin çok çabuk unutulduğu böyle bir zamanda ölü yıkayan bir adamın hikayesini izliyor olmak tabii ki farklı ve cazip. Aynı zamanda rahatsız edici de. Hem cazibeyi ve hem de rahatsız ediciliği aynı yapıda taşıyan bir işin bu kadar gürültü koparması da gayet normal.
Gassal, annesini çocuk yaşta kaybeden babası hapiste kimsesiz bir gassal, yani ölü yıkayıcı olan Baki’nin hikayesi. Bu hikâyeyi boyutlandıran ise bir gassal olan Baki’nin kendi ölüsünü kimin yıkayacağının peşine düşmesi. Dizisinin ironik yapısının kurulduğu asıl nokta da tam olarak burası. Ölü yıkayan bir adam ansızın ölürse onu kim yıkar? Bunu dert eden Baki, soruyu kendisi için sorarken aynı zamanda herkes için de sormuş oluyor. Dirilerin dünyası içinde ölümün ürettiği bu ironi ilk dört bölümde farklı açılardan görünür oluyor. İlk bölümde bir gassalin sorduğu ölünce kendisini kimin yıkayacağı sorusu, ikinci bölümde cenaze arabası şoförünün Baki tarafından ölüsünü yıkamaya ikna edilmesi ve ani ölümü, üçüncü bölümde daha önce şoför koltuğunda olan cenaze arabası sürücüsünün bu defa arka kısımda olması ve dördüncü bölümde diriyken etrafı insanla dolu mafya liderinin gömülürkenki yalnızlığı dizinin ironik dokusunu oluşturuyor.
Gassal, teması ve ürettiği ironi ile oldukça başarılı bir anlatı olarak başlıyor böylece. Ekranın yabancı olduğu bir konunun hatta görüntünün -Ölü yıkama- ‘cazibesi’ ve özellikle ilk dört bölümdeki atmosfer etkileyici. Ne var ki ilk dört bölümden sonra dizi anlatı aksını başka yöne çeviriyor. İlk dört bölümün cazibesini oluşturan tema ve ironi geri planda kalıp hikâye bir karakterin kendini var etme, çevresiyle ilişki kurma çabasına evriliyor. Ve bu noktadan sonra dizi tüm metafizik bağlamını yitiriyor. Oysa ilk dört bölüm izlendiğinde serinin; ölüm düşüncesinin varlığının ve yokluğunun ürettiği ironiyi görünür kılacak bir tasarımla devam edeceği beklentisi oluşuyor. Beşinci bölümdeki kozmetik dükkânı sekansı dizide bu anlamdaki beklentiyi karşılayan son kısım. Sonrası bu bağlamın gerilediği karakter hikayelerine odaklı bir anlatı.
Dizinin son beş bölümü Baki karakterinin, ölümle ilişkisinden ziyade yaşama tutunma ve bunu yaparken de çevresindeki insanlarla ilişki kurma denemeleri ile sürüyor. Bu bölümlerin de kendi içerisinde bir tutarlılığı var süphesiz. Özellikle Ahmet Kural’ın başarılı oyunculuğu, Selçuk Aydemir’in dizi boyunca uyguladığı muzip sinematografi denemeleri -diyaloglu sahnelerde aks değişimleri gibi- diziyi keyifle izlenebilir bir yapıya büründürüyor. Bölüm sonlarında seslendirilen arabesk şarkılar da aynı şekilde dizinin yapısına katkı sunuyor.
Gassal ilk dört bölümde ölümün ironik yönüne dikkati çekmesi ile oldukça başarılı başlıyor. Ne var ki bu konudaki vaatlerini yarım bırakıp ölüme aşinalığı, ölümlülüğü ve yası hatırlatmaktan vazgeçiyor. Sanırım dizi için büyük ironi de tam burada. Ölümü hatırlatmak için yola koyulanın yol yarılanmadan ölümü unutmasında(!)
